Sistemi za navodnjavanje u plastenicima

1

U proizvodnji u zaštićenom prostoru primenjuju se različiti načini navodnjavanja: orošavanje, kapanje, subirigacija i mikronavodnjavanje (mikrokišenje, mikrocevasti način). Orošavanje (veštačka kiša) najčešći je oblik zalivanja u osnovnim oblicima zaštićenog prostora (leje) i niskim i poluniskim tunelima. Ono se u malim objektima izvodi baštenskom kantom sa ružom, plastičnim crevom (prečnika 20, 32 i 40 mm) sa ručnim rasprskivačem gde se promenom otvora za isticanje vode reguliše protok i pritisak odnosno veličina kišnih kapi i domet vode, ili sistemom za orošavanje. U tunelima i plastenicima orošava se pomoću centralnog sistema i rasprskivača postavljemh na površini zemljišta ili iznad biljaka.

Sistem za navodnjavanje čine centralni vod, razvodne cevi (čelične, pocinkovane, plastične) različitog prečnika i dužine, postavljenih u objektima, i rasprskivači (dovode vodu do biljke). U zavisnosti od pritiska (2—4 atmosfere) i razmeštaja raspiskivača, različite su površine koje obuhvata jedan rasprskivač, a od toga zavisi l trajanje rasprskivanja. Ovim sistemom se može zalivati iznad površine zemljišta ili iznad biljaka. Kod površinskog zalivanja cevi se postavljaju između biljaka (na razmaku od 1 m) duž (po sredini ili na dve ivice) leja (5-10 cm iznad zemljišta), vodeći računa da mini rasprskivači zahvataju ukupnu površinu leja. Najčešće se koriste raspiskivači manjeg kapaciteta (4 mm na sat). Sistem je povoljan jer ne kvasi biljke, pa je i manja opasnost od oboljenja, a biljke su ravnomemo zalivene. Pri zalivanju odozgo, cevi i rasprskivači su iznad leja na visini 1-1,5 m (zavisno od visine objekta i vrste koja se gaji) i na razmaku od oko 1,5 m (obavezno pričvršćeni za konstrukciju objekta).

Mikrokišenje je nastalo od sistema “kap po kap”. Umesto kapaljki postavljaju se miki’orasprskivači koji zalivaju zemljište kišenjem. Mikrorasprskivači se lako postavljaju na cevi. Oni su različitog oblika i veličine i zahvataju manje površine (1-1,5 m u prečniku). U okviru ovog sistema su i ubodni kapljači pogodni za na- vodnjavanje biljaka u kontejnerima i saksijama.
Mikrocevasto navodnjavanje predstavlja sistem lokalnog navodnjavanja gde su umesto kapaljki (na razvodnim cevima) postavljene mikrocevi iz kojih voda iz- lazi u vidu mlaza (pod malim pritiskom). Razvodne (lateralne) cevi su fleksibilne i mogu se postavljati na razne načine (linijski, kružno, spiralno).
Pri gajenju biljaka u saksijama, pored navedenih načina, primenjuje se i speci- fičan sistem subirigacije kojim se voda odvodi biljkama u zonu aktivnosti korena. Biljke gajene u saksijama slažu se na stolove (parapete), koji su obloženi PE foli- jom ili je stavljen sloj peska (oko 5 cm). Voda se sistemom perforiranih cevi dovo- di na površinu stola, a zatim biljka vodu usvaja kroz otvore saksija, odnosno preko
cele glinene saksije.
U proizvodnji povrća, zavisno od sistema, održava se nivo vlažnosti zemljišta, odreduje se tumus i dužina zalivanja i ti podaci su dati za svaku vrstu. Oni su dati kao prosek za standardni sistem orošavanja. U sistemu mikronavodnjavanja zali- vanje traje duže i obavlja se svaki ili svaki drugi dan.

Kvalitetno navodnjavanje, ekonomično trošenje vode a dobro iskorišćavanje od strane biljaka, postiže se sistemima mikronavodnjavanja. U ovom sistemu lokalno se vlaži zemljište oko biljke sistemom kapanja (kap po kap) i mikrokišenjem (mikrorasprskivači i mikrocevi). U sistemu “kap po kap ‘ voda se dovodi plastičnim cevima do biljaka gde se preko kapljača, polako i stalno dovodi u zonu korenovog sistema biljke. U sistemu se razlikuju dovodni cevovod (prečnika 25—50 mm), zatim razvodne cevi nešto manjeg prečnika na koje se priključi mreža bočnih cevi postavljena između redova biljaka. Ove cevi mogu biti iznad zemljišta (na nosačima), na površini ili ispod površine zemljišta. Na bočne cevi postavljaju se (na 40-60 cm) kapljači i to lineamo kao sastavni deo cevi, ili bočno (prikačeni sa stra- ne bočnih cevi). Bočne cevi mogu biti bez kapljača, ili su perforirane. Razmak iz- među bočnih cevi zavisi od vrste povrća i mogu biti na rastojanju 50-100 cm. Zbog mogućnosti začepljenja kapljača (razne čestice, soli, delovi biljaka, fitoplanktom, sluzaste bakterije i dr.) neophodan je najbolji kvalitet vode uz filtraeiju ili hemijsku obradu vode). Zato prednost ima sistem mikrocevastog navodnjavanja.


Share.

1 Comment

Leave A Reply

error: Sadržaj je zaštićen !!